De VN Arbeidsmigranten Conventie

Wat is de VN Arbeidsmigranten Conventie?

De Conventie is de eerste universele codificatie van de rechten van arbeidsmigranten en hun familieleden. Het voorziet in een geheel van bindende fundamentele normen om het welzijn en de mensenrechten van zowel migranten zonder als met papieren aan te pakken. Het voorziet ook in de verplichtingen en verantwoordelijkheden van zendende, ontvangende en transit-staten. Dit internationaaal instrument staat formeel bekend als de Internationale Conventie voor de bescherming van de rechten van alle arbeidsmigranten en hun familieleden (International Convention on the Protection of the Rights of All Migrant Workers and Members of Their Families). Tekst van de conventie.

Waarom is zo’n Conventie nodig

De bedoeling van de Conventie is te verzekeren dat alle arbeidsmigranten toegang hebben tot een minimum niveau van bescherming, zoals gelijkheid van behandeling en gelijke werkomstandigheden voor de autochtone bevolking en de migranten. Hoewel de Conventie een onderscheid maakt tussen arbeidsmigranten zonder en arbeidsmigranten met papieren, legt het er de klemtoon op dat elke arbeidsmigrant die onder deze noemer valt moet kunnen genieten van alle fundamentele mensenrechten, onafhankelijk van zijn of haar wettelijke status. De Conventie:

• erkent migranten niet enkel als arbeiders of economische entiteiten, maar ook als mensen met een familie, en dus met bepaalde rechten zoals het recht om samen te leven met hun familie in het land waarin ze werken;

• dient als een vangnet zodat arbeidsmigranten beschermd worden wanneer nationale wetten dat niet doen. Het moedigt staten ook aan om hun wetten aan de erkende VN-standaard aan te passen;

• voorziet in de eerste universele definitie van arbeidsmigrant, en identificeert verschillende types van arbeidsmigranten (zoals "grensarbeider", "seizoensarbeider", "rondtrekkend arbeider", enz.), om op deze manier het toekennen van de rechten en corresponderende plichten gemakkelijker te maken;

• streeft er ook naar om iedere vorm van misbruik en uitbuiting aan te pakken. De conventie wil een halt toe roepen aan irreguliere of clandestiene migratie en recrutering.

Welke zijn de belangrijkste rechten voor arbeidsmigranten?

De Conventie verleent alle arbeidsmigranten, zowel die zonder als met papieren, het recht om/op:

• Te leven
• Niet onderworpen te worden aan martelingen of aan een wrede, onmenselijke of vernederende behandeling of bestraffing
• Niet in slavernij vastgehouden te worden
• Niet onderworpen te worden aan collectieve uitwijzing
• Niet van hun identiteitspapieren ontdaan te worden
• Persoonlijke veiligheid en vrijheid, tegen willekeurige arrestatie of opsluiting
• Essentiële gezondheidszorg
• Basisonderwijs voor kinderen

Verder roept de Conventie ook op tot de gelijke behandeling met de autochtone bevolking voor wat betreft verloning en werkomstandigheden, het recht om deel te nemen aan vakbondsactiviteiten en het recht van migrantenkinderen op een nationaliteit (bijvoorbeeld als de staat van oorsprong geen nationaliteit verleent aan kinderen die buiten de grenzen geboren worden). Meer over de Conventie.

Wanneer werd de Conventie aangenomen?

De Conventie werd op 18 december 1990 door de Algemene Vergadering van de VN aangenomen. Het duurde echter 13 jaar alvorens de Conventie kracht van wet kreeg (namelijk op 1 juli 2003), omdat het zoveel tijd in beslag nam om het vereiste minimum van twintig landen te bereiken.[/collapse]

[collapse collapsed]

Hoeveel landen hebben de Conventie tot nu toe geratificeerd?

Tussen 1993 en 2008 hebben 39 landen* de Conventie geratificeerd Het zijn tot nu vooral landen van oorsprong en/of transit die de Conventie geratificeerd hebben. Jammergenoeg heeft het merendeel van de ontvangende landen dit nog niet gedaan. Dit is voornamelijk omdat ze vrezen dat de Conventie teveel rechten aan arbeidsmigranten zonder papieren zou verlenen. Ze argumenteren bovendien dat de rechten van arbeidsmigranten reeds voldoende gedekt worden door andere internationale of regionale verdragen. Ten slotte stellen vele staten dat migratie een interne zaak is, en dat deze niet onderworpen zou mogen zijn aan internationale wetten.[/collapse]

[collapse collapsed]

Op welk punt zijn we aanbeland?

De toepassing van de Conventie wordt geëvalueerd door het Committee on Migrant Workers, dat twee keer per jaar zitting heeft. De belangrijkste methode die het Committee hiervoor gebruikt is de beoordeling van de rapporten die voorgelegd zijn door de staten die de conventie geratificeerd hebben. Slechts dertien landen hebben tot nu toe hun rapport ingediend. Deze zijn: Mali, Mexico, Egypte, Bolivië, Ecuador, Syrië, El Salvador, Azerbaijian, Colombia, Filippijnen, Sri Lanka, Algerije en Bosnië/Herzegovina.
Hiervan heeft het Committee zes rapporten (Mali, Mexico, Ecuador, Bolivië, Syrië en Egypte) volledig behandeld.

Het Committee verwelkomt de inbreng van de civiele organisaties, alsook die van de internationale instellingen en dit met het doel een eerlijke beoordeling te bekomen over hoe een bepaalde staat zijn verplichtingen zoals vastgelegd in de Conventie naleeft. Het Internationaal platform voor de Arbeidsmigrantenconventie (IPMWC), brengt de belangrijkste internationale ngo’s die op dat terrein werken, samen. Het doel is om de goede toepassing van de Conventie te verzekeren en nationale organisaties aan te moedigen en te ondersteunen om hun eigen "alternatieve" rapporten aan de Verenigde Naties voor te leggen.

Wat betekent dit voor de arbeidsmigranten?

Hoewel de Conventie ongetwijfeld een positieve ontwikkeling is, hebben het lage aantal ratificaties en het trage monitoring-proces – het duurt ongeveer 12 maanden vooraleer een rapport volledig behandeld is – er meerderen toe aangezet om de impact van de Conventie op het leven van de arbeidsmigranten in vraag te stellen. Desalnietemin zijn instrumenten als deze in het verleden reeds heel erg nuttig gebleken, zoals met betrekking tot thema’s rond de discriminatie van vrouwen, het respect voor de rechten van het kind of het beschermen van de bio-diversiteit. Omdat de Conventie over de rechten van de arbeidsmigranten een relatief nieuw instrument is, is er meer tijd nodig om de algeme impact ervan te beoordelen. Maar, om de Conventie echt tot een instrument voor de bescherming van de arbeidsmigranten uit te bouwen, moeten eerst en vooral de rijke bestemmingslanden de Conventie ratificeren.[/collapse]

*Lijst van ratificaties - Oktober 2008

Tot oktober 2008 waren dat: Albanië (03.06.07), Algerije (21.04.05), Argentina (23.02.07), Azerbaijan (11.01.99), Belize (14.11.01), Bolivië (12.10.00), Boznië & Herzegovina (13.12.96), Burkina Faso (26.11.03), Cape Verde (16.09.97), Chili (21.03.05), Colombië (24.05.95), Ecuador (05.02.02), Egypte (19.02.93), El Salvador (14.03.03), Ghana (08.09.00), Guatemala (14.03.03), Guinea (08.09.00), Honduras (11.08.05), Jamaica (25.09.2008), Kyrgyzstan (29.09.03), Lesotho (16.09.05), Libië (18.06.04), Mali (05.06.03), Mauritanië (22.01.2007), Mexico (08.03.99), Marokko (21.06.93), Nicaragua (26.10.05), Paraguay (23.09.08), Filippijnen (05.07.95), Senegal (09.06.99), Seychelles (15.12.94), Sri Lanka (16.03.96), Syria (02.06.05), Peru (14.09.05), Tajikistan (08.01.02), Timor Leste (30.01.04), Turkey (27.09.04), Uganda (14.11.95), Uruguay (15.02.01). Voor de lijst van ratificaties zie: http://www2.ohchr.org/english/bodies/ratification/13.htm [/collapse]